Bahaya virus hepatitis

(artikel dari utusan online)

 

GAYA hidup tidak sihat membuka laluan luas kepada penyakit untuk bersarang dalam badan manusia, yang boleh dianggap sebagai ‘perumah’ paling disukai virus dan bakteria kerana menerima bekalan makanan yang berterusan.

Virus hepatitis antara yang perlu diberi perhatian serius. Hepatitis bermakna keradangan hati yang mungkin berakhir dengan kematian jika tidak diberi rawatan sewajarnya.

Sehingga kini terdapat tujuh jenis virus hepatitis yang dikesan di seluruh dunia iaitu A, B, C, D, E, F dan G.

Bagaimanapun, virus yang lazim ditemui adalah hepatitis A hingga E, manakala jangkitan untuk hepatitis F hanya dijumpai sekali di India pada 1994, sementara hepatitis G pula hanya dikesan pada tahun 1995.

Perunding Kesihatan dan Gastroenterologi Pusat Perubatan Kelana Jaya, Dr. Abdul Malik Jamal Buhari berkata, jangkitan penyakit ini boleh dibahagikan kepada dua iaitu akut (gejala yang teruk dalam masa yang singkat) dan kronik (kerosakan teruk yang berlaku secara perlahan dalam tempoh yang panjang), bergantung kepada jenis virus yang menyerang.

Menurutnya, virus hepatitis A (HVA) dan E (HVE) mempunyai ciri yang lebih kurang sama dan disebarkan melalui makanan tercemar dan menyebabkan hepatitis akut.

“Biasanya pesakit akan mengalami masalah kesihatan dalam tempoh sebulan. Antara gejalanya, demam kuning, demam, sakit perut, muntah, cirit- birit, sakit kepala, mata menjadi kuning dan lesu.

“Apabila virus ini memasuki badan, ia mengambil masa kira-kira dua minggu (dipanggil tempoh inkubasi) sebelum menyebabkan masalah kesihatan dan biasanya pesakit mengambil masa kira-kira dua minggu untuk pulih,” katanya.

Tambah Dr. Abdul Malik lagi, sehingga kini Malaysia hanya mempunyai kes hepatitis A kerana jangkitan HVE hanya dilaporkan berlaku di India dan Afrika.

“Walaupun gejala hepatitis A dan E dianggap lebih ‘ringan’ berbanding virus hepatitis B dan C, wanita hamil yang mendapat jangkitan HVE paling berisiko tinggi menemui maut,” katanya.

Hepatitis A boleh merebak melalui makanan dan minuman yang tercemar (daripada penyedia makanan yang di- jangkiti atau makanan mentah) dan sentuhan (sama ada membabitkan alat keperluan harian atau di pusat jagaan kanak-kanak).

Menurut Dr. Abdul Malik, kanak-kanak yang dijangkiti HVA biasanya mengalami penyakit demam kuning pada kadar yang berbeza.

Kurang daripada 10 peratus kanak-kanak di bawah enam tahun mengalami demam kuning. Namun, kebarangkalian tersebut meningkat sehingga 70 hingga 80 peratus jika jangkitan berlaku pada kanak-kanak lebih dewasa atau remaja yang berumur 14 tahun dan ke atas.

“Sehingga kini tiada rawatan khusus untuk penyakit ini, tetapi ia boleh dielak melalui pengambilan dua dos vaksin pada jarak 6 hingga 12 bulan.

“Vaksin disarankan bagi individu yang berisiko tinggi seperti pengembara, lelaki homoseksual dan penagih dadah yang berkongsi jarum suntikan,” katanya.

Dr. Abdul Malik berkata, virus hepatitis B (HVB) mempunyai tempoh inkubasi yang lama, iaitu antara dua hingga tiga bulan. Virus ini juga boleh menyebabkan dua jenis masalah, sama ada akut atau kronik.

Kebanyakan pembawa HVB kronik ini adalah India dan Afrika. Di Malaysia, kebanyakan kes ini berlaku di kalangan orang Cina (60 hingga 70 peratus), Melayu (30 peratus) dan India (10 peratus).

Virus ini disebarkan melalui hubungan seks, berkongsi jarum suntikan atau pemindahan darah. Manakala, wanita hamil yang dijangkiti Hepatitis B boleh memindahkan virus ini kepada anak ketika bersalin.

HVB dikatakan 100 kali lebih cepat merebak berbanding virus HIV. Antara gejalanya, demam kuning, kematian akut, jangkitan kronik, kematian akibat penyakit hati yang kronik.

Bagaimanapun, bukan semua orang yang mendapat penyakit ini dan ada yang tidak mengalami masalah kesihatan dan boleh bekerja seperti biasa.

Di kalangan individu yang dijangkiti, hampir 90 peratus kes virus HVB dapat disingkirkan melalui tindakan antibodi badan, manakala 10 peratus lagi menjadi pembawa. Oleh kerana itu, HVB bersifat kronik, gejala kesihatan biasanya muncul apabila usia menjangkau umur 40 tahun.

Di kalangan pesakit, dianggarkan 20 hingga 25 peratus mengalami masalah sirosis hati (sel hati mati mengeras dan menyebabkan parut). Daripada jumlah ini, kira-kira 5 hingga 10 peratus mendapat kanser hati.

Dr. Abdul Malik berkata, jangkitan HVB boleh dikesan melalui pemeriksaan fungsi hati terutama ujian paras enzim hati (ALT).

“Biasanya bagi individu yang dijangkiti, paras A adalah tinggi, walaupun hatinya boleh berfungsi secara normal.

“Selain itu, ujian yang boleh dilakukan bagi mengesan jangkitan virus ini adalah melalui proses serologi, imbasan bunyi, DNA bagi HVB dan biopsi hati untuk mengesan darjah keradangan atau kehadiran fibrosis (tisu hati bengkak dan bertukar menjadi parut).

“Rawatan yang ada sekarang adalah untuk memperlahankan dan memberhentikan tindakan HVB daripada terus merosakkan hati.

“Ia diberikan dalam bentuk suntikan yang perlu diambil tiga kali setiap minggu dalam tempoh empat hingga enam bulan,” katanya.

Tambah beliau, pesakit perlu mendapatkan pemeriksaan susulan setiap enam bulan atau setahun sekali bagi memastikan tiada keradangan baru pada hati mereka.

Sebagai perlindungan anda boleh mengambil vaksin Heptitis B yang diberikan dalam tiga dos dengan jarak tiga bulan setiap suntikan.

Hepatitis C

Hepatitis C (HVC) dikategorikan sebagai penyakit kronik dan boleh berjangkit melalui perkongsian jarum suntikan dengan individu yang dijangkiti, menerima darah atau menjalani pembedahan pemindahan organ sebelum 1995, menjalani dialisis darah dalam tempoh berpanjangan, hubungan seks (terutama yang kerap bertukar pasangan), akupuntur dan jangkitan dari ibu kepada bayi ketika bersalin.

HVC mempunyai tempoh inkubasi antara enam hingga tujuh minggu. Ramai yang tidak mengalami gejala Hepatitis B boleh muncul walaupun setelah lima tahun mendapat jangkitan.

Dr. Abdul Malik berkata, HVC boleh menyebabkan sirosis hati dan pengambilan alkohol yang berlebihan boleh mempercepatkan proses sirosis hati di kalangan penghidap hepatitis B dan C. Jika seseorang individu itu mendapat dua- dua jangkitan (hepatitis B dan C), masalah sirosis dan kanser hati akan menjadi bertambah teruk.

Bagaimanapun, kes ini jarang berlaku dan ubat yang diberikan kepada pesakit bertujuan menghentikan tindakan virus yang diambil melalui suntikan dan makan (pil) selama enam hingga 12 bulan.